مسجد هفتاد و دو تن مشهد

مسجد هفتاد و دو تن مشهد

نویسنده: سجاد نظری
زمان مطالعه: 10 دقیقه
انتشار: پنجشنبه 28 خرداد 1405
37 بازدید

اگر حوالی بازار سرشور قدم زده باشید، احتمالاً چشمتان به شکوه مسجد هفتاد و دو تن افتاده است. این بنا که در میان مردم به مسجد شاه مشهد شهرت دارد، یادگاری ارزشمند از دوره تیموری است که در ابتدا برای مقبره یکی از امرای دربار ساخته شده بود. بقعه مسجد و هفتاد و دو تن با آن گنبد دوپوش و کاشی‌کاری‌های خاصش، امروزه به یکی از متفاوت‌ترین جاهای دیدنی نزدیک حرم تبدیل شده است. بازدید از مسجد هفتاد و دو تن مشهد، فرصتی است تا در کنار زیارت، با بخشی از تاریخ و هنر اصیل ایرانی هم آشنا شوید.

مسجد هفتاد و دو تن کجاست؟

مسجد شاه مشهد در نزدیکی حرم مطهر، خیابان خسروی نو، ابتدای بازار سرشور قرار دارد. این بنای تاریخی در مجاورت ضلع جنوب‌غربی حرم واقع شده و دسترسی به آن با خودرو شخصی، تاکسی، اتوبوس و مترو راحت است. اگر اطراف حرم باشید، با چند دقیقه پیاده‌روی هم می‌توانید خودتان را به مسجد هفتاد و دو تن برسانید.

آدرس مسجد هفتاد و دو تن : مشهد، حرم مطهر رضوی، خیابان خسروی نو، ابتدای بازار بزرگ (سرشور)

لوکیشن دقیق مسجد هفتاد و دو تن

55

تاریخچه مسجد هفتاد و دو تن مشهد

داستان ساخت مسجد و هفتاد و دو تن مشهد به دوره تیموری می‌رسد؛ بنایی که در اصل به‌عنوان آرامگاه امیر غیاث‌الدین ملکشاه ساخته شد. این اثر بین سال‌های ۸۰۷ تا ۸۱۷ هجری قمری شکل گرفت و پس از مرگ ملکشاه در سال ۸۲۸، پیکر او را در همین محل به خاک سپردند. این بنا در دوره‌های بعد مرمت شد، مدتی با نام مسجد شاه شناخته می‌شد و بعدها نام مسجد هفتاد و دو تن مشهد برای آن رواج پیدا کرد. در واقع تاریخچه این بنا، ترکیبی از یک آرامگاه تاریخی و مسجدی شناخته‌شده در بافت قدیمی مشهد است.

21

معماری مسجد هفتاد و دو تن مشهد

معماری مسجد هفتاد و دو تن مشهد ترکیبی هنرمندانه از کاشی‌کاری، آجرکاری و کتیبه‌های نفیس است. این بنا که در اصل به عنوان یک آرامگاه (بقعه) ساخته شده، ساختاری متفاوت نسبت به مسجدهای معمولی دارد. مساحت کل بنا حدود ۶۶۰ متر مربع است و اجزای اصلی آن شامل یک ایوان بلند، گنبد دوپوش، دو مناره سرشکسته و چهار رواق در اطراف فضای مرکزی می‌شود.

سبک معماری و تزیینات بنا

این اثر یادگاری از دوره تیموری است و در ساخت آن از سبک معماری آذری استفاده شده است. از مهم‌ترین ویژگی‌های ظاهری آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گنبد دوپوش فیروزه‌ای: گنبد بنا با کاشی‌کاری‌های لاجوردی و کتیبه‌هایی به خط کوفی تزیین شده که از فاصله دور هم می‌درخشد.
  • کاشی‌کاری معرق: در نمای ایوان و داخل بقعه، ظریف‌ترین نمونه‌های کاشی‌کاری معرق را می‌بینید که با وجود گذشت صدها سال، هنوز رنگ و لعاب خود را حفظ کرده‌اند.
  • کتیبه‌های ثلث: نوشته‌هایی به خط ثلث بر روی دیواره‌ها دیده می‌شود که اطلاعات تاریخی و نام بانی بنا بر روی آن‌ها نقش بسته است.

سرداب مخفی

یکی از نکات شگفت‌انگیز در معماری مسجد شاه مشهد، وجود سردابی در زیر طبقه همکف است. این سرداب که مدتی پس از ساخت بنا کشف شد، ثابت می‌کند که اینجا در ابتدا برای دفن شخصیت‌های مهم (امیر غیاث‌الدین ملکشاه) طراحی شده بود. وجود این فضای زیرزمینی، بنا را از یک مسجد ساده به یک مجموعه آرامگاهی باشکوه تبدیل کرده است.

مرمت و بازسازی در دوره‌های مختلف

هرچند  این سازه متعلق به دوران تیموری است، اما در دوره‌های صفویه و قاجار نیز تغییراتی در آن ایجاد شد. برای مثال، بخشی از تزیینات ایوان و کاشی‌کاری‌ها در زمان صفویه مرمت شد تا این میراث ماندگار برای نسل‌های بعد باقی بماند. امروزه بقعه مسجد و هفتاد و دو تن به عنوان یکی از شناسنامه‌های معماری اصیل در قلب مشهد شناخته می‌شود.

24

💡پیشنهاد خواندنی : مسجد گوهرشاد مشهد

جاهای دیدنی نزدیک مسجد هفتاد و دو تن مشهد

اگر به مسجد هفتاد و دو تن مشهد سر زدید، می‌توانید در همان محدوده از چند جای دیدنی دیگر هم بازدید کنید. اطراف این بنای تاریخی، ترکیبی از مسجدهای قدیمی، آرامگاه‌ها، موزه‌ها، خانه‌های تاریخی و بازارهای معروف مشهد قرار دارد. همین موضوع باعث می‌شود بازدید از این بخش شهر فقط به دیدن یک بنا محدود نشود و بتوانید در یک مسیر کوتاه، چند جاذبه مهم را هم ببینید.

بیشتر جاهای دیدنی نزدیک مسجد شاه مشهد در بافت تاریخی شهر و اطراف حرم قرار دارند؛ به همین دلیل هم دسترسی به آن‌ها نسبتاً راحت است. اگر به تاریخ، معماری، موزه‌گردی یا دیدن فضاهای قدیمی علاقه داشته باشید، این محدوده یکی از بهترین بخش‌های مشهد برای گردش به حساب می‌آید.

فهرست جاهای دیدنی نزدیک مسجد هفتاد و دو تن مشهد : 

  • حمام مهدی‌قلی‌بیک
  • موزه مردم‌شناسی مشهد
  • مسجد گوهرشاد
  • آرامگاه نادرشاه افشار
  • موزه نادری
  • خانه ملک
  • موزه قرآن و نفایس
  • خانه تاریخی توکلی
  • آرامگاه کلنل محمدتقی‌خان پسیان
  • آرامگاه پیر پالان‌دوز
  • آرامگاه شیخ بهایی
  • بازار سرشور
  • بازار رضا
  • حرم مطهر امام رضا (ع)
  • موزه مرکزی آستان قدس رضوی
  • گنبد سبز
  • مدرسه عباسقلی‌خان
  • خانه داروغه
  • موزه بزرگ خراسان
  • باغ نادری
چهارتایی مکان های نزدیک

هتل‌های نزدیک مسجد هفتاد و دو تن مشهد

اگر قصد دارید در نزدیکی حرم و بافت تاریخی شهر بمانید، اطراف مسجد هفتاد و دو تن مشهد بهترین موقعیت را دارد. برای مسافرانی که به دنبال رزرو هتل های ارزان مشهد هستند، در این خیابان و کوچه‌های اطرافش (مثل بازار سرشور) گزینه‌های اقتصادی خوبی پیدا می‌شود. همچنین اگر اولویت شما کیفیت مطلوب در کنار قیمت مناسب است، می‌توانید روی رزرو هتل های 2 ستاره مشهد در این محدوده حساب کنید تا دسترسی راحتی به جاهای دیدنی داشته باشید.

فهرست هتل‌ها و اقامتگاه‌های پیشنهادی : 

  • هتل نور مشهد
  • هتل آپارتمان بشری مشهد
  • هتل هانی پارس مشهد
  • هتل صابر مشهد
  • هتل رضویه مشهد
  • هتل آپادانا مشهد
  • هتل اترک مشهد
  • هتل جواد مشهد
  • هتل الماس مشهد
  • هتل مدینه‌الرضا مشهد
  • هتل اطلس مشهد
  • هتل فردوس مشهد
  • هتل آپارتمان ملل مشهد
  • هتل آپارتمان حیات شرق مشهد
  • سوئیت اقامتی زمرد مشهد
  • اقامتگاه سنتی رز مشهد
  • مهمانپذیر امین مشهد
عکس چهارتایی هتل

سخن پایانی

مسجد هفتاد و دو تن مشهد یکی از بناهای تاریخی دیدنی نزدیک حرم است که هم از نظر معماری و هم از نظر موقعیت، ارزش دیدن دارد. اگر در سفر به مشهد قصد بازدید از این مسجد را دارید، می‌توانید هم‌زمان برای رزرو هتل در همین محدوده هم برنامه‌ریزی کنید تا دسترسی راحت‌تری به حرم و جاهای دیدنی اطراف داشته باشید. برای رزرو و دریافت اطلاعات بیشتر نیز شماره 1834-051 در دسترس شماست.

سفر باتو - هتل بامن

23

سوالات متداول مسجد هفتاد و دو تن مشهد

مسجد هفتاد و دو تن مشهد در نزدیکی حرم مطهر رضوی، خیابان خسروی نو و ابتدای بازار سرشور قرار دارد.

این بنا در گذشته با نام مسجد شاه مشهد شناخته می‌شد و بعد از انقلاب، نام مسجد هفتاد و دو تن برای آن رایج شد.

قدمت این بنا به دوره تیموری می‌رسد و از آثار تاریخی ارزشمند مشهد به حساب می‌آید.

این بنا با گنبد دوپوش، ایوان بلند، دو مناره، کاشی‌کاری معرق و کتیبه‌های زیبا شناخته می‌شود و از نظر معماری یکی از بناهای خاص مشهد است.

بله، این مسجد فاصله کمی با حرم دارد و اگر در اطراف حرم باشید، با چند دقیقه پیاده‌روی می‌توانید به آن برسید.

در اطراف این مسجد، هتل‌ها و اقامتگاه‌های زیادی قرار دارند و اگر قصد رزرو هتل در این محدوده را داشته باشید، انتخاب‌های متنوعی پیش روی شماست. برای دریافت اطلاعات بیشتر نیز می‌توانید با شماره 1834-051 تماس بگیرید.

امتیازات و نظرات

تجربه‌های واقعی شما از این مقاله
5/
5
از مجموع 1 نظر
avatar

مجید نعمتی

2026/06/20

جالبه که با اینکه فاصله کمی با حرم داره، خیلی‌ها اصلاً اسمش رو نشنیدن. پیشنهاد می‌کنم در برنامه پیاده‌گردی اطراف حرم قرارش بدید

ثبت نظر