مسجد گوهرشاد مشهد

مسجد گوهرشاد مشهد کجاست؟

مسجد گوهرشاد مشهد در مجموعه حرم امام رضا (ع) و در ضلع جنوبی حرم مطهر قرار دارد. این مسجد از شمال به رواق‌های دارالسیاده و دارالحفاظ، از شرق به رواق امام خمینی، از جنوب به صحن قدس و از غرب به بست شیخ بهایی محدود می‌شود.

در پاسخ به این سؤال که مسجد گوهرشاد مشهد در کدام صحن است باید گفت این مسجد در نزدیکی صحن امام خمینی و صحن قدس قرار گرفته و ورودی اصلی آن از سمت صحن امام خمینی است. همچنین محراب مسجد گوهرشاد مشهد در شبستان اصلی مسجد قرار دارد و یکی از بخش‌های مهم و زیبای این بنای تاریخی محسوب می‌شود.

ادرس دقیق مسجد گوهرشاد مشهد : حرم مطهر امام رضا (ع)، صحن گوهرشاد

لوکیشن دقیق مسجد گوهرشاد مشهد

تاریخچه مسجد گوهرشاد مشهد

مسجد گوهرشاد مشهد از بناهای مهم دوره تیموریان است که ساخت آن در سال ۸۱۸ هجری قمری آغاز شد و حدود سه سال بعد به پایان رسید. بانی این مسجد گوهرشاد بیگم، همسر شاهرخ تیموری و دختر امیر غیاث‌الدین ترخان بود. این مسجد در ضلع جنوبی حرم امام رضا (ع) ساخته شد تا زائران بتوانند در کنار زیارت، فضای وسیع و مناسبی برای عبادت و برگزاری نماز داشته باشند.

علت ساخت مسجد گوهرشاد مشهد به علاقه و ارادت گوهرشاد بیگم به اهل بیت و به‌ویژه امام رضا (ع) بازمی‌گردد. او که از بانوان تاثیرگذار و خیرخواه دوره تیموری به شمار می‌رفت، تصمیم گرفت مسجدی باشکوه در جوار حرم رضوی بنا کند. طراحی این بنا نیز توسط قوام‌الدین شیرازی، یکی از معماران برجسته آن دوره انجام شد.

در طول تاریخ، این مسجد چندین بار بر اثر حوادثی مانند زلزله و حملات نظامی آسیب دید، اما در دوره‌های مختلف بازسازی و مرمت شد و امروزه همچنان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بناهای مذهبی و تاریخی مشهد شناخته می‌شود.

بخش های مختلف مسجد گوهرشاد مشهد

مسجد گوهرشاد یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری ایرانی ـ اسلامی در شهر مشهد به شمار می‌رود. در معماری مسجد گوهرشاد مشهد از سبک چهارایوانی استفاده شده و بنا با پلان مربعی و صحن مرکزی بزرگ طراحی شده است. چهار ایوان اصلی در اطراف صحن قرار دارند و شبستان‌های متعددی در میان آن‌ها ساخته شده است. گنبد فیروزه‌ای، مناره‌های بلند، کاشی‌کاری‌های ظریف و کتیبه‌های قرآنی نیز از مهم‌ترین ویژگی‌های معماری مسجد گوهرشاد محسوب می‌شوند.

گنبد و مناره‌های مسجد گوهرشاد

یکی از شاخص‌ترین بخش‌های مسجد گوهرشاد، گنبد فیروزه‌ای و مناره‌های بلند آن است که از دور نیز قابل مشاهده‌اند. گنبد مسجد حدود ۴۱ متر ارتفاع دارد و با آجرهای لعاب‌دار آبی‌رنگ پوشیده شده است. بر روی این گنبد کتیبه‌هایی با خط کوفی دیده می‌شود که جلوه‌ای خاص به آن بخشیده است.

در دو سوی گنبد نیز دو مناره بلند با ارتفاع حدود ۴۳ متر قرار دارد. این مناره‌ها از سطح زمین ساخته شده و در کنار ایوان مقصوره بالا رفته‌اند. ترکیب گنبد آبی و مناره‌های بلند، نمایی چشم‌نواز و باشکوه به مسجد گوهرشاد داده است.

ایوان‌های مسجد گوهرشاد

مسجد گوهرشاد دارای چهار ایوان بزرگ و قرینه در چهار ضلع صحن است که هرکدام ویژگی‌های معماری خاص خود را دارند.

ایوان مقصوره مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ایوان مسجد است که در ضلع جنوبی و رو به قبله قرار دارد. این ایوان حدود ۳۷ متر طول دارد و گنبد مسجد بر فراز آن ساخته شده است. محراب سنگی مسجد و همچنین منبر مشهور صاحب‌الزمان نیز در همین ایوان قرار دارند. کتیبه معروف بایسنقر، فرزند گوهرشاد، نیز در پیشانی این ایوان دیده می‌شود.

ایوان شمالی یا ایوان ساده در قرینه ایوان مقصوره قرار دارد و به رواق دارالسیاده متصل است. این ایوان با کاشی‌کاری‌های زیبا و کتیبه‌هایی از آیات قرآن تزئین شده و بخشی از آن در دوره صفوی مرمت شده است.

ایوان شرقی که در گذشته به نام ایوان حاج حسن شناخته می‌شد، امروزه به رواق امام خمینی در مجموعه حرم رضوی متصل است. در تزئینات این ایوان نیز کتیبه‌هایی با خط کوفی و کاشی‌کاری‌های معرق دیده می‌شود.

ایوان غربی که در گذشته به بازار مشهد راه داشت، اکنون از طریق دری بزرگ به بست شیخ بهایی متصل است. در گذشته کانال آبی از زیر این ایوان عبور می‌کرد و به همین دلیل به آن ایوان آب نیز گفته می‌شد.

شبستان‌های مسجد گوهرشاد

از دیگر بخش‌های مهم مسجد گوهرشاد، شبستان‌های متعدد آن هستند که در اطراف ایوان‌ها و به صورت قرینه ساخته شده‌اند. این شبستان‌ها دارای سقف‌های طاقی و ستون‌های مستحکم بوده و در طول تاریخ چندین بار مرمت شده‌اند.

در مجموع مسجد گوهرشاد هفت شبستان اصلی دارد که مهم‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

• شبستان گرم
• شبستان تبریزی
• شبستان نهاوندی
• شبستان سبزواری
• شبستان میلانی
• شبستان نجف‌آبادی
• شبستان علوی (آفتاب)

در گذشته از شبستان‌ها بیشتر برای اقامه نماز جماعت استفاده می‌شد، اما امروزه علاوه بر نماز، برنامه‌های فرهنگی، جلسات مذهبی و مراسم مختلف نیز در آن‌ها برگزار می‌شود.

منبر صاحب‌الزمان

در ایوان مقصوره مسجد گوهرشاد منبری تاریخی و بسیار معروف قرار دارد که به نام منبر صاحب‌الزمان شناخته می‌شود. این منبر حدود ۷ متر ارتفاع و ۱۴ پله دارد و در دوره قاجار به دستور فتحعلی‌شاه ساخته شده است.

جالب است بدانید که این منبر با هنر منبت‌کاری از چوب گردو و گلابی ساخته شده و در ساخت آن از هیچ میخ یا قطعه فلزی استفاده نشده است. ظرافت این اثر هنری باعث شده که یکی از دیدنی‌ترین بخش‌های مسجد گوهرشاد به شمار برود.

تزئینات و کتیبه‌های مسجد

تزئینات مسجد گوهرشاد از مهم‌ترین جلوه‌های هنر اسلامی در دوره تیموری به شمار می‌آید. در بخش‌های مختلف مسجد می‌توان کاشی‌کاری‌های معرق و هفت‌رنگ، مقرنس‌کاری، گچ‌بری و کتیبه‌های خوشنویسی را مشاهده کرد.

بسیاری از کتیبه‌های مسجد با خط ثلث و کوفی نوشته شده‌اند و برخی از آن‌ها توسط خوشنویسان مشهور آن دوره مانند بایسنقر میرزا و محمدرضا امامی اصفهانی نگاشته شده‌اند. این کتیبه‌ها شامل آیات قرآن، احادیث و اشعاری در مدح اهل بیت هستند که فضای مسجد را روحانی‌تر کرده‌اند.

هتل های نزدیک مسجد گوهرشاد مشهد

اگر قصد رزرو هتل در مشهد را دارید و می‌خواهید به حرم مطهر و مسجد گوهرشاد دسترسی آسانی داشته باشید، انتخاب هتل‌های نزدیک حرم گزینه بسیار مناسبی است. با رزرو هتل نزدیک حرم می‌توانید در کوتاه‌ترین زمان به زیارت بروید و بدون نیاز به طی مسافت طولانی از فضای معنوی این مجموعه بهره‌مند شوید.

• هتل قصر طلایی مشهد
• هتل مدینه الرضا مشهد
• هتل درویشی مشهد
• هتل الماس ۱ مشهد
• هتل الماس ۲ مشهد
• هتل جواد مشهد
• هتل کیانا مشهد
• هتل اطلس مشهد
• هتل اترک مشهد
• هتل قدس مشهد
• هتل رز درویشی مشهد
• هتل جواد مشهد
• هتل ترنم مشهد

سخن پایانی

مسجد گوهرشاد مشهد یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی و مذهبی در جوار حرم امام رضا (ع) است که با معماری باشکوه و فضای معنوی خود، توجه بسیاری از زائران و گردشگران را جلب می‌کند. اگر قصد سفر به مشهد را دارید، با برنامه‌ریزی مناسب و رزرو هتل در نزدیکی حرم می‌توانید زیارت و بازدید از این مسجد تاریخی را راحت‌تر تجربه کنید. برای دریافت راهنمایی و رزرو، می‌توانید با شماره 1834-051 تماس بگیرید.