خانه غفوری مشهد {آدرس + اطلاعات بازدید و تاریخچه}

معمولا بیشتر مسافران در سفر به پایتخت معنوی ایران، زمان خود را میان زیارت و گشت‌وگذار در مراکز خرید تقسیم می‌کنند؛ اما مشهد هویتی چندصدساله در دل کوچه‌پس‌کوچه‌های خشتی خود پنهان کرده است؛ اگر از شلوغی‌های روزمره فاصله بگیرید و گام در بافت قدیمی شهر بگذارید؛ مجموعه‌ای از دیدنی‌ترین مکان های تاریخی مشهد پیش چشمتان قد علم می‌کنند.

در میان این جاذبه‌ها، خانه غفوری مشهد یکی از نمادهای شاخص هنر و کالبد سنتی خطه خراسان است؛ عمارتی قاجاری با دیوارهای خشتی و حیاطی با صفا که علاقه‌مندان به معماری کهن را مجذوب خود می‌کند.

اگر قصد گردش میان خانه‌ های تاریخی مشهد را دارید و به دنبال آدرس دقیق، تاریخچه و نکات کاربردی بازدید هستید، در ادامه همراه ما باشید.

خانه غفوری مشهد کجاست ؟

شناخت موقعیت مکانی و بررسی آن اولین چیزی است که پیش از بازدید مورد توجه قرار می‌دهید؛ اگر برایتان سوال شده که خانه غفوری مشهد کجاست؛ باید بدانید این عمارت در بافت تاریخی شرق حرم مطهر و در محله‌های قدیمی اطراف خیابان نواب صفوی (حوالی محله اصیل عیدگاه) واقع شده است :

آدرس خانه غفوری مشهد

خانه غفوری واقع در خراسان رضوی، مشهد، خیابان شهید نواب صفوی، بلوار شهید حاجی حسنی کارگر، حاجی حسنی کارگر ۳، کوچه محمدیه، بین محمدیه ۵ و ۷، پلاک ۸۵ است.

مسیرهای دسترسی با حمل و تقل عمومی : بهترین شیوه رفت‌وآمد به خانه غفوری مشهد، استفاده از خطوط BRT یا تاکسی‌های مسیر حرم و پیاده شدن در ایستگاه‌های مربوط به خیابان نواب صفوی است؛ با توجه به باریکی کوچه‌های این بافت سنتی، تردد با خودروی شخصی و یافتن جای پارک چالش‌برانگیز خواهد بود؛ بنابراین با چند دقیقه پیاده‌روی کوتاه از محور نواب صفوی یا بلوار شهید شوشتری، به راحتی به کوچه محمدیه و عمارت خواهید رسید و در طول مسیر، عطر تاریخ و حال‌وهوای مشهدِ قدیم شما را در بر می‌گیرد.

location pin لوکیشن خانه غفوری مشهد

پیشنهاد خواندنی : خانه توکلی مشهد

تاریخچه خانه غفوری در مشهد

پیشینه ساخت خانه تاریخی غفوری مشهد به اواخر دوران قاجار بازمی‌گردد؛ دوره‌ای که معماری مسکونی ایران دستخوش تلفیق ظرافت‌های سنتی با کارکردهای نوین شهری شد؛ این خانه تاریخی با مساحتی در حدود ۱۳۰۰ متر مربع، نشانگر زندگی اعیانی خانواده‌های اصیل مشهدی در قرن گذشته است و قدمت آن به 150 سال پیش مربوط است.

این بنای با‌ارزش به دلیل ارزش تاریخی بالا، در تاریخ ۱۱ مرداد ۱۳۸۴ با شماره ثبت ملی ۱۲۳۹۳ رسماً در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد تا در کنار برجسته‌ترین مکان‌های تاریخی مشهد به اثری ماندگار تبدیل شود.

شناسنامه تاریخی عمارت غفوری در یک نگاه :

دوره ساخت : اواخر دوران قاجار
شماره و تاریخ ثبت ملی : شماره ۱۲۳۹۳ – ۱۱ مرداد سال ۱۳۸۴
موقعیت: بافت کهن و اصیل محله عیدگاه مشهد
مساحت : حدود ۱۳۰۰ متر مربع
مالکیت شاخص : بانو عذرا غفوری (خریداری‌شده در سال ۱۳۳۰)

ماجرای نام‌گذاری خانه تاریخی غفوری مشهد

شاید برای شما هم این پرسش پیش آمده باشد که چرا به این عمارت «خانه غفوری» می‌گویند؟ این ملک در سال ۱۳۳۰ خورشیدی توسط برادران دشتی‌باف خریداری شد و سند رسمی آن به نام همسر یکی از برادران، یعنی بانو عذرا غفوری به ثبت رسید؛ از همان زمان، اهالی محله عیدگاه این عمارت را به نام «خانه غفوری» شناختند؛ البته بر اساس روایات قدیمی محلی، پیش از دهه ۳۰ نیز این عمارت بزرگ در اختیار یکی از تاجران شناخته‌شده منطقه ملقب به «چوبدار» بوده است.

دوران خاموشی و بازگشایی پس از ۱۶ سال

این رفت‌وآمد‌ها در خانه تاریخی غفوری مشهد تا حوالی سال ۱۳۶۰ ادامه داشت؛ اما پس از خروج ساکنان، درهای این عمارت قاجاری برای بیش از ۱۶ سال بسته ماند؛ متروکه ماندن طولانی‌مدت به برخی گچ‌بری‌های سالن آسیب زد؛ تا اینکه در سال ۱۴۰۱ با آغاز پروژه نجات‌بخشی و مرمت تخصصی بافت تاریخی شرق حرم، این بنا بازسازی شد و دوباره به عنوان یکی از ارزشمندترین جاهای دیدنی مشهد درهایش به روی گردشگران و علاقه‌مندان به معماری سنتی باز شد.

تصویر خانه غفوری

معماری قسمت‌های مختلف خانه غفوری مشهد

معماری خانه‌های قدیمی ایران بر اساس سه اصل مهم تشکیل شده است : حفظ حریم خانواده، سازگاری با آب‌وهوا و آرامش. اگر به قسمت‌های مختلف خانه غفوری مشهد نگاه کنیم؛ این سه اصل به راحتی قابل مشاهده است :

ورود به خانه

معماران قدیم به گونه‌ای راهرو و «هشتی» ورودی را طراحی کرده‌اند که وقتی کسی وارد خانه می‌شود؛ دید مستقیمی به داخل خانه نداشته باشد و این نشان‌دهنده همان آرامش و حریم خصوصی است که خانواده‌هایی که در آن زندگی می‌کردند از آن بهره‌مند بودند.

حیاط مرکزی و حوض

این خانه به شکل «درون‌گرا» ساخته شده؛ یعنی تمام اتاق‌ها رو به حیاط هستند؛ در وسط حیاط، یک حوض قدیمی قرار دارد که در تابستان‌های گرم مشهد، هوا را خنک می‌کند و با انعکاس نور در آب، نمای عمارت را زیباتر نشان می‌دهد و حس و حال خانه‌های زمان قدیم را در شما دوباره روشن می‌کند .

اتاق‌های دو طبقه و پنجره‌های رنگی

این عمارت شامل 2 طبقه و 5 اتاق است؛ دو ویژگی این بخش خیلی دیدنیست:

پنجره‌های ارسی: پنجره‌هایی با شیشه‌های رنگی که وقتی نور خورشید از آن‌ها رد می‌شود؛ فضای داخل اتاق را پر از رنگ و نورهای دل‌انگیز می‌کند.
آجرکاری‌ها: بیرون خانه با آجرهای ظریف و طاق‌نماهای قاجاری تزئین شده که نشان‌دهنده هنرِ استادکاران در آن زمان است.

پیشنهاد خواندنی : جاهای دیدنی نزدیک حرم مشهد

اطلاعات بازدید خانه غفوری

اگر قصد بازدید از این اثر تاریخی در مشهد را دارید؛ بهتر است پیش از حرکت به سمت خانه غفوری، نکات زیر را درباره شرایط ورود و بهترین زمان مراجعه به خاطر داشته باشید :

شرایط بازدید از فضای داخلی و بیرونی :

از آنجایی که کاربری برخی بناهای تاریخی ممکن است در دوره‌های مختلف تغییر کند یا ساعات کاری مشخصی داشته باشد، پیشنهاد می‌کنیم؛ وضعیت دقیق بازگشایی و امکان بازدید از داخل عمارت را پیش از مراجعه حضوری استعلام بگیرید؛ البته تماشای معماری بیرونی و قدم‌زدن در بافت تاریخی و دلنشین محله عیدگاه در تمامی ساعات امکان‌پذیر و جذاب است.

تصویر نمای داخلی خانه غفوری

بهترین زمان بازدید از خانه غفوری :

بهترین زمان عکاسی در خانه غفوری مشهد، ساعات اولیه روز (صبح تا ظهر) است؛ زمانی که تابش نور خورشید جلوه‌ای زیبا به نمای ساختمان می‌بخشد.

بهترین زمان سفر از خانه غفوری، فصل بهار و اوایل پاییز بهترین آب‌وهوا را برای پیاده‌روی در بافت کهن مشهد و سر زدن به جاهای دیدنی مشهد فراهم می‌کنند.

نمای بیرونی خانه غفوری

هتل های نزدیک خانه غفوری مشهد

بسیاری از مسافران در فرآیند انتخاب و رزرو هتل های مشهد به دنبال هتلی هستند که هم‌زمان به حرم مطهر، معابر اصلی و مراکز تفریحی و گردشگری دسترسی مطلوبی داشته باشد؛ با توجه به محل استقرار خانه غفوری در بافت کهن خیابان نواب صفوی (محله عیدگاه)، گزینه‌های اقامتی متنوعی در چند قدمی این اثر تاریخی قرار دارند که در ادامه ۴ مورد از آن‌ها را معرفی می‌کنیم: