خانه مردم‌شناسی بومیان کیش؛ تاریخچه تاجر مروارید

 خانه مردم‌شناسی کیش کجاست؟

خانه مردم‌شناسی بومیان کیش در محله سفین قدیم (سفین پایین) قرار دارد؛ قدیمی‌ترین محله جزیره که هنوز هم حال‌وهوای سنتی خود را حفظ کرده است. این مکان با قرار گرفتن در نزدیکی بازار ماهی، بندرگاه صیادی و مسیر کشتی یونانی، دسترسی مناسبی برای گردشگران دارد.

محیط اطراف این خانه همچنان حال‌وهوای قدیمی دارد و بافت سنتی کوچه‌ها و خانه‌های مجاور، تجربه بازدید را واقعی‌تر و دلنشین‌تر می‌کند. اگر در سفر به کیش به دنبال آشنایی با فرهنگ اصیل جنوب و سبک زندگی بومیان هستید، بازدید از خانه مردم‌شناسی بومیان کیش می‌تواند یکی از بهترین انتخاب‌های فرهنگی شما باشد. همچنین می‌توانید در برنامه سفر خود بازدید از پارک دلفین کیش را نیز قرار دهید؛ یکی از جاهای دیدنی جزیره کیش که با نمایش دلفین‌ها و فضای تفریحی جذاب، تجربه متفاوتی برای گردشگران رقم می‌زند.

آدرس: جزیره کیش، کنگ، سفین قدیم، بین ملوان 2 و صبا (شهرک سفین)

لوکیشن دقیق خانه مردم شناسی کیش

اطلاعات بازدید خانه مردم‌شناسی کیش

یکی از سوالات رایج گردشگران این است که ساعت بازدید خانه مردم شناسی چه زمانی است. ساعات کار آن طوری تنظیم شده که همه افردا بتوانند در طول روز از آنجا بازدید کنند؛ همچنین اگر قصد بازدید از این خانه تاریخی را دارید، بهتراست پیش از رفتن و خرید بلیط خانه بومیان کیش از اطلاعات مربوط به ساعات بازدید، هزینه بلیط و راه‌های ارتباطی آن آگاه شوید. در ادامه، جزئیات کامل خانه بومیان کیش را مشاهده می‌کنید:

ساعت بازدید: (هر روز از ساعت ۸ صبح تا ۲۱ شب در ایام خاص و تعطیلات رسمی ساعت بازدید معمولاً تغییر نمی‌کند )
بهترین زمان بازدید: ساعات عصر و نزدیک غروب، به دلیل نسیم خنک و حال‌وهوای زیبا
قیمت بلیت: 100هزار تومان
تلفن تماس:   07644432844

تاریخچه خانه مردم‌شناسی کیش

این بنا بیش از دو قرن قدمت دارد و یکی از معدود خانه‌های تاریخی کیش است که با کمک مردم محلی حفظ و مرمت شده است. خانه مردم‌شناسی در واقع یک خانه بومی عربی-جنوبی است که متعلق به یکی از اهالی قدیمی جزیره بوده و پس از سال‌ها تعمیر، به شکل یک موزه کوچک درآمده است. این خانه روایتگر شیوه زندگی مردم کیش پیش از آنکه جزیره به یک مقصد گردشگری مدرن تبدیل شود است. زمانی که صید مروارید و ماهیگیری مهم‌ترین شغل مردم بود.

بخش‌های خانه مردم‌شناسی کیش

خانه بومیان کیش نه‌تنها یک بنای مسکونی تاریخی، بلکه آیینه‌ای از زندگی، فرهنگ و معماری سنتی مردم بومی جزیره کیش است. ساختار کلی خانه به گونه‌ای طراحی شده که با اقلیم گرم و مرطوب منطقه هماهنگ باشد. استفاده از بادگیرها، فضاهای نیمه‌باز، و چیدمان متناسب اتاق‌ها، همگی نشان از آشنایی عمیق بومیان با محیط طبیعی خود دارند. این خانه که قدمتی 200 ساله دارد دارای بخش های مختلفی است. که در ادامه به برخی از فضاهای عمومی این خانه سنتی  می‌پردازیم.

فضاهای عمومی 

در خانه مردم‌شناسی کیش بخش‌هایی وجود دارد که به عنوان فضاهای عمومی خانه شناخته می‌شوند. این فضاها محل رفت‌وآمد اعضای خانواده، مهمانان و انجام بسیاری از فعالیت‌های روزمره بوده‌اند. معماری این قسمت‌ها به گونه‌ای طراحی شده که با شرایط آب‌وهوایی گرم و مرطوب جزیره سازگار باشد و در عین حال محیطی صمیمی برای تعامل و گفتگو فراهم کند. وجود حیاط‌های باز، تخت‌های سنتی و باغچه‌های کوچک باعث می‌شود جریان هوا در خانه بهتر برقرار شود و اعضای خانواده بتوانند زمان بیشتری در فضا باز سپری کنند؛ این فضاها در واقع مرکز زندگی اجتماعی خانه به شمار می‌آمدند.

حیاط مجلسی (حوی حوش) 

حیاط مجلسی که در زبان محلی به آن (حوی حوش) گفته می‌شود، یکی از مهم‌ترین بخش‌های بیرونی خانه بوده است. این حیاط محل پذیرایی از مهمانان مرد و برگزاری نشست‌های دوستانه یا خانوادگی محسوب می‌شود. معمولاً اطراف این حیاط اتاق‌های مهمان مردان قرار داشتند و در میان آن تخت‌های چوبی یا حصیری برای نشستن و استراحت گذاشته می‌شود. در بسیاری از مواقع، مردان خانواده در این حیاط درباره مسائل روزمره، تجارت دریایی یا صید ماهی گفتگو می‌کردند. طراحی باز این فضا باعث می‌شود نسیم دریا به‌راحتی در حیاط جریان داشته باشد و هوای خنک‌تری ایجاد کند.

حیاط اندرونی (حوی داخلی) 

حیاط اندرونی یا (حوی داخلی) بخش خصوصی خانه به شمار می‌رفت و بیشتر در اختیار زنان و کودکان خانواده بود. این فضا محیطی آرام و دور از دید مهمانان و رهگذران داشت و در آن فعالیت‌های روزمره خانواده انجام می‌شد. اتاق خواب‌ها، آشپزخانه و برخی از انبارها معمولاً در اطراف این حیاط قرار داشتند. زنان خانه در این بخش به کارهایی مانند آشپزی، بافتن حصیر، آماده کردن خرما و مراقبت از کودکان مشغول بودند. معماری حیاط اندرونی با دیوارهای بلند و مسیرهای محدود ورودی طراحی شده بود تا حریم خصوصی خانواده حفظ شود.

تخت خواب تابستانی (سیم) 

در مناطق گرمسیری مانند کیش، شب‌های تابستان بسیار گرم است و به همین دلیل مردم بومی از تخت‌های سنتی به نام «سیم» استفاده می‌کردند. این تخت‌ها معمولاً از چوب یا طناب‌های بافته‌شده ساخته می‌شدند و در فضای باز حیاط قرار می‌گرفتند. اعضای خانواده در شب‌های گرم تابستان روی این تخت‌ها استراحت می‌کردند تا از نسیم خنک شبانه بهره ببرند. استفاده از این تخت‌ها یکی از راهکارهای ساده اما هوشمندانه برای مقابله با گرمای شدید منطقه بوده است و هنوز هم در برخی مناطق جنوبی ایران دیده می‌شود.

باغچه منزل (زربیه) 

در بسیاری از خانه‌های سنتی کیش، بخشی از حیاط به باغچه‌ای کوچک اختصاص داشت که در زبان محلی (زربیه) نامیده می‌شود. در این باغچه گیاهان مختلفی مانند سبزیجات، گیاهان دارویی و گل‌های معطر کاشته می‌شد. این گیاهان علاوه بر زیبایی محیط خانه، در آشپزی و درمان‌های سنتی نیز کاربرد داشتند. وجود زربیه نشان‌دهنده ارتباط نزدیک مردم بومی با طبیعت و تلاش آنان برای تأمین بخشی از نیازهای روزمره در داخل خانه بوده است.

بخش دریایی و صید مروارید 

یکی از بخش‌های جذاب و مهم خانه مردم‌شناسی کیش، قسمت مربوط به فعالیت‌های دریایی و صید مروارید است. در گذشته اقتصاد بسیاری از خانواده‌های جزیره به دریا وابسته بود و مردان برای صید ماهی یا یافتن مروارید به آب‌های خلیج فارس می‌رفتند. در این بخش ابزارهایی مانند تورهای ماهیگیری، لباس‌های غواصی سنتی، صدف‌ها و وسایل مخصوص صید مروارید به نمایش گذاشته شده است. این وسایل نشان می‌دهند که غواصان با چه شرایط سختی به اعماق دریا می‌رفتند و چگونه مرواریدهای ارزشمند را استخراج می‌کردند.

انبارها 

در خانه‌های بومی کیش، انبارها نقش بسیار مهمی در نگهداری مواد غذایی و ابزار کار داشتند. به دلیل شرایط آب‌وهوایی گرم جزیره، نگهداری درست مواد خوراکی اهمیت زیادی داشت؛ به همین دلیل انبارها با دیوارهای ضخیم و تهویه مناسب ساخته می‌شدند تا مواد غذایی برای مدت طولانی سالم باقی بمانند. هر نوع انبار کاربرد خاص خود را داشت؛ برخی برای نگهداری خرما، برخی برای ابزار صید و برخی دیگر برای ذخیره علوفه دام‌ها استفاده می‌شدند.

انبار خرما (چندول) 

خرما یکی از مهم‌ترین محصولات غذایی مردم جنوب ایران است و در بسیاری از خانه‌های سنتی مکانی مخصوص برای نگهداری آن وجود داشت که (چندول) نامیده می‌شد. در این انبار خرماها پس از برداشت به‌صورت منظم چیده می‌شدند تا برای مصرف طولانی‌مدت آماده باشند. خرما نه‌تنها به عنوان یک خوراکی مقوی استفاده می‌شد، بلکه در تهیه شیره خرما، حلوا و غذاهای محلی نیز کاربرد داشت.

انبار مواد غذایی 

در این بخش مواد غذایی خشک مانند برنج، آرد، ادویه‌ها و حبوبات نگهداری می‌شدند. خانواده‌ها معمولاً مواد خوراکی مورد نیاز خود را برای مدت طولانی ذخیره می‌کردند تا در زمان‌هایی که دسترسی به بازار دشوار بود، با مشکل مواجه نشوند. طراحی این انبارها به گونه‌ای بود که مواد غذایی از رطوبت و گرمای زیاد محافظت شوند.

انبار ابزار صید و شناورها (بخار) 

از آنجا که بسیاری از مردان جزیره به صیادی مشغول بودند، بخشی از خانه برای نگهداری ابزارهای صید در نظر گرفته می‌شد. این فضا که (بخار) نام دارد، محل نگهداری تورهای ماهیگیری، طناب‌ها، قلاب‌ها و سایر تجهیزات دریایی بوده است. وجود این انبار نشان‌دهنده نقش مهم دریا در اقتصاد و زندگی مردم بومی کیش است.

💡پیشنهاد خواندنی: باغ پرندگان کیش

انبار علوفه گاو و گوسفند (بخارالهوش) 

در کنار صیادی، دامداری نیز یکی از فعالیت‌های رایج در میان بومیان جزیره بوده است. به همین دلیل بخشی از خانه برای نگهداری علوفه دام‌ها اختصاص داده می‌شد که به آن (بخارالهوش) می‌گفتند. در این انبار خوراک مورد نیاز گاو و گوسفند ذخیره می‌شد تا در طول سال در دسترس باشد.

اتاق‌ها 

اتاق‌های خانه مردم‌شناسی کیش هرکدام کاربرد متفاوتی داشتند و با توجه به فصل و نوع فعالیت مورد استفاده قرار می‌گرفتند. طراحی این اتاق‌ها به گونه‌ای بود که هم آسایش ساکنان خانه را فراهم کند و هم با شرایط آب‌وهوایی جزیره هماهنگ باشد. برخی از این اتاق‌ها برای پذیرایی از مهمانان و برخی دیگر برای استراحت یا فعالیت‌های خانوادگی استفاده می‌شدند.

اتاق میهمان مردان 

این اتاق یکی از مهم‌ترین فضاهای خانه محسوب می‌شد و برای پذیرایی از مهمانان مرد در نظر گرفته شده بود. در این اتاق معمولاً فرش‌های دست‌بافت، پشتی‌ها و وسایل ساده اما مرتب قرار داشت. مردان در این فضا درباره مسائل کاری، صید و امور روزمره گفتگو می‌کردند.

اتاق میهمان زنان 

اتاق میهمان زنان فضایی خصوصی‌تر بود که برای دورهمی‌ها و مهمانی‌های زنانه استفاده می‌شد. در این اتاق زنان خانواده با یکدیگر گفتگو می‌کردند، به بافتن صنایع دستی می‌پرداختند یا مراسم‌های کوچک خانوادگی برگزار می‌کردند.

اتاق تابستانه 

اتاق تابستانه در بخشی از خانه قرار داشت که بیشترین جریان هوا را دریافت می‌کرد. پنجره‌های بزرگ و تهویه طبیعی باعث می‌شد این اتاق در روزهای گرم تابستان خنک‌تر باشد و اعضای خانواده برای استراحت از آن استفاده کنند.

اتاق زمستانه 

در مقابل اتاق تابستانه، اتاق زمستانه با دیوارهای ضخیم‌تر و فضای بسته‌تر ساخته می‌شد تا گرمای داخل اتاق حفظ شود. خانواده‌ها در روزهای سردتر سال بیشتر در این اتاق جمع می‌شدند.

آشپزخانه 

آشپزخانه یکی از پرجنب‌وجوش‌ترین بخش‌های خانه بود. در این فضا اجاق‌های گِلی، ظروف سفالی و وسایل پخت‌وپز سنتی قرار داشتند. زنان خانه غذاهای محلی مانند انواع ماهی، نان‌های محلی و غذاهای تهیه‌شده با خرما را در این بخش آماده می‌کردند

اتاق خواب 

اتاق خواب فضایی ساده و آرام برای استراحت اعضای خانواده بود. در این اتاق معمولاً رختخواب‌های سنتی، صندوقچه‌های چوبی و وسایل شخصی قرار داشت. طراحی این اتاق‌ها به گونه‌ای بود که از سر و صدای بخش‌های دیگر خانه دور باشند.

مکتب‌خانه 

مکتب‌خانه محل آموزش کودکان در گذشته بوده است. در این فضا معلم یا ملا به کودکان خواندن و نوشتن و همچنین آموزش قرآن را یاد می‌داد. ابزارهایی مانند تخته‌های چوبی، دوات و کتاب‌های قدیمی در این قسمت دیده می‌شوند.

حجله 

حجله یا اتاق عروس یکی از بخش‌های نمادین خانه است که به مراسم ازدواج و آغاز زندگی مشترک زوج‌ها مربوط می‌شود. این اتاق با پارچه‌های رنگی، آینه و تزئینات سنتی آراسته می‌شد و نشانه‌ای از شادی و جشن در فرهنگ بومی مردم کیش به شمار می‌رفت.

هتل‌های نزدیک خانه مردم‌شناسی کیش

اگر قصد بازدید از خانه مردم‌شناسی کیش را دارید، اقامت در هتل‌های نزدیک این جاذبه می‌تواند سفر شما را راحت‌تر و لذت‌بخش‌تر کند. در اطراف این منطقه و بخش قدیمی جزیره، چندین هتل با فاصله مناسب قرار دارند که دسترسی خوبی به جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی کیش فراهم می‌کنند. بسیاری از مسافران ترجیح می‌دهند قبل از سفر، با بررسی امکانات و موقعیت هتل‌ها اقدام به رزرو هتل کیش کنند تا بتوانند اقامتی آرام و بدون دغدغه در جزیره داشته باشند و در کنار تفریحات دریایی، از دیدن مکان‌های تاریخی مانند خانه مردم‌شناسی بومیان کیش نیز لذت ببرند.اگر قصد دارید اقامت راحتی نزدیک این جاذبه داشته باشید، گزینه‌های متنوعی وجود دارد. برخی از بهترین هتل‌های نزدیک عبارتند از:

• هتل ترنج کیش
• هتل امیرکبیر کیش
• هتل فانوس کیش
• هتل آفتاب شرق
• هتل خاتم کیش

سخن آخر

خانه مردم‌شناسی کیش یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی جزیره است که با معماری بومی، فضای سنتی و اشیای قدیمی، شما را با گذشته این سرزمین آشنا می‌کند. اگر می‌خواهید سفرتان فقط تفریحی نباشد و از فرهنگ جذاب مردم جنوب لذت ببرید، بازدید از این خانه را حتماً در برنامه سفر خود قرار دهید.
 

سوالات متدوال خانه مردم‌شناسی کیش

1. خانه مردم‌شناسی کیش کجاست؟

این خانه در محله سفین قدیم، یکی از قدیمی‌ترین محله‌های بومی‌نشین جزیره قرار دارد و نزدیک بازار ماهی، بندرگاه صیادی و مسیر کشتی یونانی است.

2. ساعت بازدید خانه مردم‌شناسی بومیان کیش چقدر است؟

ساعت بازدید معمولاً هر روز از ۸ صبح تا ۲۱ شب است و در ایام تعطیل نیز تغییر زیادی ندارد.

3. قیمت بلیت خانه مردم‌شناسی کیش چقدر است؟

هزینه بلیط ورودی حدود 100 هزار تومان است.

4. بازدید از خانه مردم‌شناسی کیش چقدر زمان می‌برد؟

به‌طور معمول بازدید کامل از بخش‌های مختلف خانه بین ۴۵ دقیقه تا ۱.۵ ساعت زمان می‌برد.

5. آیا در خانه مردم‌شناسی کیش راهنما وجود دارد؟

بله، راهنمایان محلی در بسیاری از ساعات روز حضور دارند و با روایت‌های جذاب، تاریخچه و فرهنگ مردم کیش را توضیح می‌دهند.

6. آیا امکان خرید سوغاتی در خانه مردم‌شناسی وجود دارد؟

بله، فروشگاه‌های صنایع‌دستی و محصولات محلی در این مجموعه فعال هستند.

7. بهترین زمان بازدید از خانه مردم‌شناسی بومیان کیش چه زمانی است؟

ساعات عصر و نزدیک غروب به دلیل نسیم خنک و فضای دلنشین، بهترین زمان برای بازدید است.

8. آیا بازدید از این خانه برای کودکان جذاب است؟

بله، بخش‌هایی مانند ابزار صید مروارید، مکتب‌خانه و فضاهای سنتی برای کودکان هیجان‌انگیز و آموزشی هستند.

9. آیا خانه مردم‌شناسی کیش پارکینگ دارد؟

در اطراف خانه فضای مناسب برای پارک خودرو وجود دارد، هرچند پارکینگ اختصاصی بزرگ ندارد.

10. هتل‌های نزدیک خانه مردم‌شناسی بومیان کیش کدام‌اند؟

هتل‌های ترنج، فانوس، خاتم، آفتاب شرق و امیرکبیر از گزینه‌های نزدیک به این جاذبه هستند.

سخن آخر

خانه مردم‌شناسی کیش یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های فرهنگی و تاریخی جزیره است که با معماری بومی، فضای سنتی و اشیای قدیمی، شما را با گذشته این سرزمین آشنا می‌کند. اگر می‌خواهید سفرتان فقط تفریحی نباشد و از فرهنگ جذاب مردم جنوب لذت ببرید، بازدید از این خانه را حتماً در برنامه سفر خود قرار دهید.